Teatralia Kresowe – „Szkice o Polsce”

„Szkice o Polsce”, czyli Norwid aktualny dzisiaj
Spektakl, a raczej premiera Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie, „Szkice o Polsce”,
została poświęcona twórczości Cypriana Kamila Norwida. Spektakl, który odbył się w
rocznicę śmierci poety nie jest jednak pomnikiem nagrobnym – wręcz przeciwnie,
ożywia przesłanie wieszcza, które okazuje się niezmiernie aktualne w dzisiejszej
rzeczywistości. Spektakl grany na scenach Wilna, Litwy, Polski, Wielkiej Brytanii.
Wieszcz od trudnej prawdy
Niewątpliwie wielką siłą „Szkiców o Polsce” jest słowo. W scenariuszu, jaki stworzył
Sławomir Gaudyn, Norwid uderza w widza niemal każdym zdaniem, a polskość, jaką
opisuje, ma w sobie niewiele z idyllicznych krajobrazów czy uniesień serca
charakterystycznych dla jego epoki. Głęboka miłość i przywiązanie do ojczystej kultury,
świadomość jej znaczenia i bogactwa na tle całego świata, łączą się z krytycznym
spojrzeniem na polską rzeczywistość, z którą jednak twórca się utożsamia i czuje się jej
częścią.
„Oto jest społeczność polska! – Społeczność narodu, który nie zaprzeczam, iż o tyle
jako patriotyzm wielki jest, o ile jako społeczeństwo jest żaden. Wszystko, co
patriotyzmu i historycznego dotyczy uczucia, tak wielkie i wielmożne jest w narodzie
tym, iż zaiste że kapelusz zdejmam przed ulicznikiem warszawskim – ale – ale
wszystko to, czego nie od patriotyzmu, czego nie od narodowego, ale czego od
społecznego uczucia wymaga się, to jest tak początkujące, małe i prawie nikczemne,
że strach wspominać o tym!” – słyszymy ze sceny.

Między historią a współczesnością
Mimo iż tekst spektaklu nie jest łatwy, reżyser wielokrotnie podejmuje sprawy boleśnie
wręcz aktualne, całość nie przygniata patosem ani sztuczną pozą. Niewątpliwie pewnym
pomostem między epoką romantyzmu a obecnym widzem są piosenki Jacka
Kaczmarskiego w wykonaniu Justyna Stankiewicz, której towarzyszy Daniel Gancewski –
fortepian. Utwory podejmujące tematy miejsca patriotyzmu czy
sztuki i artysty w dziejach narodu aktorka interpretuje w sposób bardzo dynamiczny, ale
nieprzyginający widza pompatycznością. Nawiązując do słów wieszcza, które również
padają w spektaklu: „Jesteśmy wielkim sztandarem narodowym”, trzeba przyznać, że
sztandar, jaki podejmuje Justyna Stankiewicz, nie jest ciężarem nie do udźwignięcia. Wręcz przeciwnie,
słuchając utworów w jej interpretacji, widz nie ma wątpliwości, że naród wciąż żyje i – choć
może nie wyzbył się przywar okresu norwidowskiego – potrafi spojrzeć na nie ze zdrowym
dystansem.

W ramach obchodzonego w 2021 roku Roku Norwida 23 maja, w rocznicę śmierci poety, Polski
Teatr „Studio” w Wilnie zaprezentował Premierę spektaklu „Szkice o Polsce”. Tematem
przewodnim spektaklu poetycko-muzycznego, jest Polska i Polacy, których, jak podkreśla reżyser Lila Kiejzik,
Reżyseria: Lila Kiejzik
Autor scenariusza: Sławomir Gaudyn
Muzyka: Fryderyk Chopin, Jacek Kaczmarski
Scenografia: Edward Kiejzik
Światła i dżwięk: Arturas Armackis / Krzysztof Tankielun
Obsada: Narrator - Norwid: Artur Dowgiało,
Soliści: Justyna Stankiewicz
Akompaniament: Daniel Gancewski