W niedzielę tj. 2 sierpnia br. „Kresowa Osada” w Baszni Dolnej stała się wyjątkowym, unikalnym miejscem „ze smakiem” za przyczyną odbywającego się wówczas
w ramach finału Festiwalu Dziedzictwa Kresów konkursu kulinarnego pn. „Kresowe Jadło”.
Organizatorami Konkursu byli: Gmina Lubaczów, Województwo Podkarpackie, Centrum Kulturalne w Przemyślu. Skierowany był on do Kół Gospodyń Wiejskich i organizacji pozarządowych z terenu województwa podkarpackiego oraz województwa lubelskiego.
Na odwiedzających czekały rozmaite atrakcje począwszy od najmłodszych, a skończywszy na tych nieco starszych. Jednak Sercem „Kresowej Osady” stały się suto zastawione stoły, pięknie udekorowane przez gościnne Koła Gospodyń Wiejskich – Ambasadorów kulinarnego dziedzictwa Kresów. Odwiedzający stoiska mogli także skorzystać z „kresowej spiżarni”,
a więc: marynat, sałatek, kompotów, konfitur, powideł, soków przygotowywanych z darów „kresowego ogrodu”.
Każdego roku podawana jest inna tematyka konkursu, dzięki czemu uczestnicy sięgają do coraz to innych tradycyjnych, kresowych przepisów, aby jak najlepiej zaprezentować się podczas konkursu. Tematem przewodnim tegorocznej edycji był „Kresowy ogród”.
Aby zrozumieć czym był dawniej ogród dla człowieka należy spojrzeć na niego nieco szerzej. Ogród stykał się z łąką, stawem, sadem owocowym, najczęściej nie był całkiem osobnym miejscem. Spełniał rolę podręcznego magazynu zielonej żywności. To kuchnia i stół były miejscami, w których spotykały się różne elementy pochodzące z „ kresowego ogrodu”.
W tegorocznych zmaganiach konkursowych wzięło udział 36 podmiotów, które zaprezentowały różnorakie potrawy wywodzące się z kuchni kresowej bazujące na zadanym temacie.
Uczestnicy tegorocznej edycji konkursu i zgłoszone potrawy:
1. KGW „Pszczółki Roztoczańskie”, Pasieki, pow. tomaszowski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: Zupa „solianka”
2. KGW „Wólczanki”, Wólka Pukarzowska, pow. tomaszowski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: W cieniu kresowych słoneczników (gołąbki kuchni kresowej)
3. KGW „Złote Babki”, Hostynne pow. hrubieszowski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: „Krusztatki hostynieckie” z barszczem kresowym
4. Ochotnicza Straż Pożarna Niewirków, pow. zamojski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: „Niewirkowskie chuligany”
5. KGW Ubrodowice, pow. hrubieszowski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: Zupa szczawiowa z jajkiem (tzw. „szczawiówka”)
6. KGW „Pukarzowianki”, Pukarzów, pow. tomaszowski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: Pierogi kresowe „Pukarzowianek” z gęsiną i smalcem gęsim
7. KGW Koniaczów, pow. jarosławski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kiszka ziemniaczana
8. KGW Giedlarowa, pow. leżajski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Zupa „dziadowska”
9. KGW Nowy Dzików, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Gołąbki kresowe w liściach chrzanu
10. KGW Krowica Sama, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Mamałyga z bryndzą i boczkiem
11. KGW Budomierz, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Pierogi z bobem i lebiodą
12. KGW Załużu, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Pierogi kresowe
13. KGW Bałaje, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kalarepa nadziewana bułką, podana z plackami z pasternaku
i naparem z płatków róż
14. KGW Basznia Górna, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kresowa gęś faszerowana
15. KGW Lisie Jamy, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kwas - barszcz ukraiński
16. KGW Tymce, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Odwrócone gołąbki z kaszy gryczanej
17. KGW „Zamszanki”, Zamch, pow. biłgorajski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: Chłodnik „zamszański” z ziemniakami i okrasą
18. KGW Więckowice, pow. jarosławski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Rosół z gołębia z pierożkami faszerowanymi mięsem z gołębia
i ziołami
19. KGW Miękisz Nowy, pow. jarosławski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kotlety ziemniaczane z „duszą” podane z buraczkami „katolickimi”
20. KGW Szczutków, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Gołąbki z kuleszą w buraczanych liściach
21. KGW Młodów, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Gołąbki ziemniaczane wiejskie
22. KGW Piastowo, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Zupa „Solianka” z paluchami ziemniaczanymi
23. KGW „Aktywni Razem”, Wietlin, pow. jarosławski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kapusta wiejska
24. KGW Łazy, pow. jarosławski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Pamuła owocowa
25. KGW Futory, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: „Futorskie” pierogi z pokrzywą, ziemniakami i serem
26. KGW Stary Lubiniec, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kaczka w warzywnym ogrodzie
27. KGW Krowica Hołodowska, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Chłopskie „drągoły” w białym sosie
28. KGW Karolówka, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Chłodnik z buraków pieczonych z rzodkwią i młodymi ziemniaczkami.
29. KGW „Wolanki”, Wola Obszańska, pow. biłgorajski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: Miętowa mgła nad ogórkowym ogrodem
30. KGW Reczpol, pow. przemyski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Polewka na Przednówku
31. KGW „Sołectwo Różaniec Pierwszy”
Różaniec, pow. biłgorajski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: „Bandzwoły” lubelskie z fasolą
32. KGW Dąbrowa, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kwas z sokiem kiszonej kapusty
33. KGW
Mokrzyca, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Szczawianka „po Mokrzycku” z zachodzącym słońcem
34. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju, Promocji i Aktywności Mieszkańców
Ziemi Bruśnieńskiej, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: Kotlet mielony z dziczyzny faszerowany kurkami, podany
z sosem borowikowym i kopytkami oraz mini marchewkami w sosie maślano - miodowym
35. KGW Wólka Krowicka, pow. lubaczowski, woj. podkarpackie
Potrawa konkursowa: „Bubało” z kryżawką
36. KGW w Sokółce, pow. biłgorajski, woj. lubelskie
Potrawa konkursowa: zupa „Porka”
Prezentacje konkursowe oceniała powołana przez organizatorów kapituła konkursowa
w skład której zaproszeni zostali fachowcy specjalizujący się w kuchni kresowej.
Mieczysław CZYTAJŁO – Przewodniczący komisji, członek Akademii Dziedzictwa Kresów - Towarzystwo Kultury Pamięci im. Księcia Adama Kardynała Sapiehy. Pasjonat i znawca polskiej tradycyjnej kuchni; kresowy regionalista kulinarny; prelegent i juror konkursów kulinarnych.
Norbert SOKOŁOWSKI, rekonstruktor kulinarny, badacz historii smaku i popularyzator dawnej kuchni polskiej. Na co dzień związany z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, gdzie zajmuje się odtwarzaniem historycznych receptur i analizą źródeł kulinarnych. Od ponad dziesięciu lat członek Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szefów Kuchni i Cukierni.
Piotr PRĘGOWSKI, aktor wielokrotnie występował w programach kulinarnych na wesoło (m.in. w autorskim formacie „Kuchnia Pietrka” realizowanym przy pokazach gotowania) oraz promuje zdrowy, swojski styl życia.
Agata HEMON, regionalista, Kierownik Dziełu Dziedzictwa i Edukacji Kulturowej Centrum Kulturalnego w Przemyślu, pasjonatka folkloru polskiego i miłośniczka kultury ludowej
i tradycyjnej, a także szeroko rozumianego dziedzictwa kulturowego. Członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Oddział w Rzeszowie.
Komisja po obejrzeniu, degustacji i ocenie przepisów przyznała następujące miejsca:
I miejsce: KGW w Miękiszu Nowym
za „Kotlety ziemniaczane z "duszą" podane z buraczkami „katolickimi”
II miejsce: KGW w Tymcach
za „Odwrócone gołąbki z kaszy gryczanej”
III miejsce: KGW w Więckowicach
za „Rosół z gołębia z pierożkami faszerowanymi mięsem z gołębia i ziołami”
i wyróżnienia dla:
KGW z Reczpola
KGW w Łazach
KGW ze Starego Lublińca
KGW w Mokrzycy
KGW w Bałajach
KGW w Załużu
KGW „Aktywni Razem” w Wietlinie
KGW w Szczutkowie
Nagrody pieniężne w poszczególnych przyznanych miejscach i wyróżnieniach ufundowało Centrum Kulturalne w Przemyślu
Natomiast nagrodę specjalną za najlepszą ogólną aranżację stoiska w formie rzeczowej ufundowaną przez Gminę Lubaczów zdobyło KGW w Szczutkowie.
Konkurs „Kresowe Jadło” po raz kolejny udowodnił, że kuchnia kresowa to niezwykle bogaty, wspólny dorobek kulturowy. Dzięki pasji gospodyń i gospodarzy, te częściowo zapomniane smaki, zapachy i unikalne receptury mają szansę przetrwać i zachwycać kolejne pokolenia.
